دانشگاه شهید بهشتی مجله تاریخ ایران 2008-7357 10 2 2017 10 23 The role of governments in irrigation systems make in the eastern part of the caliphate territory until the Mongol invasion نقش حکومتها در ایجاد شبکه های آبرسانی کشاورزی در گستره شرقی خلافت تا حمله مغول 79 110 95559 FA محسن سراج دانشجو 0000-0002-0935-8178 شهرام یوسفی فر استاد Journal Article 2017 10 03 Abstract: There are two Maine ideas about the role of government in the irrigation systems make and control of these sources, which in owns pursuit has created related ideas about the Iran’s agricultural production modes and political structure, among scholars. A group of researchers, such as Wittfogel, emphasis on Iranian government’s major role in setting up large-scale irrigation networks and water resources control and present them as a typical example of the "hydraulics" governments. But another group denies the pivotal role of the state in irrigation to the plantations of the Iranian plateau. Given the critique of the Europe-centric and ideological foundations of these General comments of Iran's political economy, The problem of this paper is a historical review of the status and role of Iranian governments in the establishment and control of irrigation systems in Iran's agricultural economy in the middle ages, Based on sources information and statistical analysis of these. In this article, based on the historical comparative method and a quantitative study between the different regions of the eastern part of the caliphate territory, in addition to the position and role of governments in this regard will be Represent, the claims of conflicting views are also tested. دو نظر عمده درباره نقش حکومتهای ایران بر ایجاد نظام های آبرسانی برای کشتزارها و کنترل منابع آبیاری وجود دارد که در تعاقب خود نظریات دیگری را درباره مناسبات تولید کشاورزی و ساختار سیاسی ایران در بین اندیشمندان ایجاد کرده است. دسته ای از پژوهشگران همچون ویتفوگل بر نقش عمده دولتهای ایران در ایجاد شبکه های آبیاری کلان و تسلط بر منابع آبیاری تکیه می کنند و دولتهای ایرانی را نمونه بارز دولتهای «آب سالار» می دانند و دسته ای دیگر منکر نقش عمده دولت در آبرسانی به کشتزارهای فلات ایران هستند. با توجه به نقدهای موجود به مبانی اروپا محور و ایدئولوژیک این نظریات تعمیمی حوزه اقتصاد سیاسی ایران، مساله مقاله حاضر بررسی تاریخی جایگاه و نقش حکومت های ایران در ایجاد و کنترل نظام آبیاری در اقتصاد کشاورزی ایران در دوران میانه، با اتکا بر اطلاعات منابع و تحلیل آماری این اطلاعات است. در این مقاله بر اساس روش تطبیقی تاریخی و مطالعه ای کمی مابین مناطق مختلف بخش شرقی خلافت، علاوه بر اینکه جایگاه و نقش حکومت ها در این امر بازنمایی می گردد، ادعای دیدگاههای متعارض در این موضوع نیز سنجیده می شود. https://irhj.sbu.ac.ir/article_95559_fb4974aca0f227ff30b10abf270af3d6.pdf