اهداف و چشم انداز

رسالت و اهداف

«مجله تاریخ ایران» نشریه‌ای علمی، پژوهشی، داوری‌شده و دسترسی آزاد است که توسط دانشگاه شهید بهشتی منتشر می‌شود و به‌طور اختصاصی به مطالعه تاریخ ایران در تمامی دوره‌های تاریخی، از ایران باستان تا دوران معاصر، اختصاص دارد. رسالت اصلی این مجله فراهم ساختن بستری علمی، معتبر و نقادانه برای پژوهشگران داخلی و بین‌المللی است تا تازه‌ترین یافته‌های خود را درباره تاریخ ایران عرضه، ارزیابی و در معرض گفت‌وگوی علمی قرار دهند. این مجله در راستای تحقق این رسالت، می‌کوشد ضمن ارتقای استانداردهای علمی مطالعات تاریخی ایران در سطح ملی و بین‌المللی، در رفع چالش‌های نظری، روش‌شناختی و تفسیری این حوزه نیز نقش‌آفرین باشد.

 

جایگاه علمی متمایز

«مجله تاریخ ایران» جایگاهی علمی و منحصربه‌فرد در عرصه مطالعات تاریخ ایران دارد. اگرچه مجلات معتبر متعددی در جهان به تاریخ ایران می‌پردازند، اما هیچ‌یک از آن‌ها قادر به بازتولید مزیت علمی و آرشیوی این مجله نیستند.

مهم‌ترین مزیت رقابتی این مجله، دسترسی مستقیم و ممتاز به میراث مستند و آرشیوی ایران است. مقالات منتشرشده در این نشریه به‌صورت نظام‌مند بر اسناد و مدارک موجود در مراکز مهم آرشیوی کشور، از جمله سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران، مؤسسه مطالعات تاریخ معاصر ایران، آرشیو وزارت امور خارجه، آرشیوهای استانی و مجموعه‌های اسنادی دانشگاه‌های کشور، استوار هستند؛ منابعی که بخش عمده‌ای از آن‌ها همچنان برای پژوهشگران خارج از ایران دسترس‌ناپذیر یا بسیار دشوارالوصول است.

در حالی که بسیاری از مجلات بین‌المللی مطالعات ایران عمدتاً بر منابع چاپ‌شده، اسناد ترجمه‌شده یا آرشیوهای موجود در اروپا و آمریکای شمالی تکیه دارند، «مجله تاریخ ایران» بستری برای انتشار پژوهش‌های اصیل مبتنی بر منابع دست‌اول فارسیِ منتشرنشده فراهم می‌آورد؛ منابعی همچون اسناد اداری، مکاتبات رسمی، دفاتر مالیاتی و ارضی، پرونده‌های قضایی، مذاکرات پارلمانی و اسناد اطلاعاتی که بخش قابل‌توجهی از آن‌ها تاکنون نه ترجمه و نه دیجیتال‌سازی شده‌اند.

علاوه بر این، اعضای هیئت تحریریه، داوران و نویسندگان مجله با تسلط کامل بر زبان فارسی کلاسیک و معاصر، قادرند متون خطی، اصطلاحات دیوانی و سنت‌های آرشیوی ایران را با دقتی علمی تحلیل کنند؛ ظرفیتی که برای بسیاری از مجلاتی که صرفاً به زبان‌های اروپایی منتشر می‌شوند، قابل دستیابی نیست.

 

دامنه موضوعی

مجله از مقاله‌های اصیل و نوآورانه مبتنی بر چارچوب‌های نظری و روش‌شناختی معتبر در تمامی حوزه‌های تاریخ ایران استقبال می‌کند، از جمله:

 

  • تاریخ اجتماعی ایران
  • تاریخ اقتصادی ایران
  • تاریخ فرهنگی ایران
  • تاریخ سیاسی ایران
  • مطالعات نظری و روش‌شناختی تاریخ
  • تاریخ ایران باستان و دوره‌های آغازین اسلامی
  • مطالعات موضوعی و موردی
  • تاریخ روابط خارجی ایران

 

اولویت‌های تحریریه

هیئت تحریریه به‌ویژه از پژوهش‌هایی استقبال می‌کند که:

  • با بهره‌گیری از چارچوب‌های نظری نوین، تحلیل‌های فراتر از روایت صرف تاریخی ارائه دهند.
  • بر اسناد آرشیوی کمتر شناخته‌شده یا منتشرنشده، به‌ویژه منابع فارسی، استوار باشند.
  • تاریخ ایران را در چارچوب مطالعات تطبیقی، فراملی و تاریخ جهانی بررسی کنند.
  • به غنای مباحث تاریخ‌نگاری ایران و نقد ادبیات موجود یاری رسانند.

مقالاتی که صرفاً بر روایت تاریخی یا منابع ثانویه منتشرشده متکی باشند و فاقد نوآوری آرشیوی یا تحلیلی باشند، در اولویت انتشار قرار نخواهند گرفت.

 

نقش در جامعه علمی بین‌المللی

«مجله تاریخ ایران» پلی علمی میان میراث غنی اما کمتر در دسترس آرشیوی ایران و جامعه جهانی پژوهشگران تاریخ ایجاد می‌کند. این مجله با انتشار چکیده‌های انگلیسی و استقبال از مشارکت پژوهشگران بین‌المللی، می‌کوشد یافته‌های مبتنی بر منابع اصیل فارسی را وارد جریان اصلی مطالعات جهانی تاریخ کند؛ در عین حال، عمق آرشیوی و دقت زبانی‌ای را حفظ می‌کند که تنها یک نشریه مستقر در ایران و متکی بر زبان فارسی قادر به فراهم آوردن آن است.

برای پژوهشگران سراسر جهان، بهره‌گیری از پژوهش‌های منتشرشده در «مجله تاریخ ایران» به معنای دسترسی به مجموعه‌ای از تحقیقات اصیل مبتنی بر منابع دست‌اول فارسی است؛ پژوهش‌هایی که بخش مهمی از آن‌ها در هیچ‌یک از مجلات بین‌المللی نمایه‌شده قابل دسترسی نیست.