نوع مقاله : علمی - پژوهشی

نویسنده

دکترای تخصصی تاریخ ایران بعد از اسلام

10.52547/irhj.2022.225745.1118

چکیده

آلودگی هوای شهر تهران مساله تازه ای نیست و ریشه آن به اوایل دوره پهلوی دوم بر می گردد. استفاده روز افزون از انرژی حاصله از سوخت های فسیلی و سایر آلاینده های هوا در شهرهای بزرگی همانند تهران مسائل و مشکلات زیادی را ایجاد می کرد.از این رو استراتژی درازمدت ضرورتی بود که وجود آن بیش از گذشته احساس می شد. برنامه حفاظت و بهبود محیط زیست برای اولین بار در برنامه عمرانی پنجم به صورت یک فصل جداگانه مطرح شد که مبارزه با آلودگی هوا از برنامه های مشخص این برنامه به شمارمی رفت.هدف کلی برنامه مبارزه با آلودگی هوا کمک به بهبود بهداشت عمومی، حفاظت شرایط محیط مناسب و تقلیل زیانهای اقتصادی و اجتماعی ناشی از آلودگی هوا بود. این پژوهش با روش تحقیقی تاریخی با استناد به اسناد آرشیوی و منابع تاریخی درصدد بررسی آلودگی هوای شهر تهران در دهه اخر حکومت محمدرضاشاه پهلوی است. یافته ‌های پژوهش نشان می‌دهد که به رغم افزایش درامدهای نفتی در دوره پهلوی دوم ساختن مترو و قطارهای شهری آنچنان در دستور کار دولت قرار نگرفت تا معضل آلودگی هوای تهران به یک کلاف سردرگم تبدیل شود.از سویی نتایج تحقیقات ایرانی و خارجی نشان می داد که آلاینده های خودرویی نقش مهمی در معضل آلودگی هوا داشت و یکی از مهمترین پیشنهادها برای کنترل آلودگی، برنامه کنترل ترافیک بود. از همین رو برنامه کنترل ترافیک مطرح شد و سپس در دستور کار قرار گرفت.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

Investigation of air pollution in Tehran in the last decade of the second Pahlavi regime (Challenges and solutions)

نویسنده [English]

  • mohsen parvish

PhD in History of Iran after Islam

چکیده [English]

Air pollution in Tehran is not a new issue and its roots go back to the early second Pahlavi period. The increasing use of energy from fossil fuels and other air pollutants in big cities like Tehran created many problems. Therefore, a long-term strategy was necessary, the existence of which was felt more than ever. The Environmental Protection and Improvement Program was first introduced as a separate chapter in the Fifth Development Plan. The fight against air pollution was one of the specific programs of this program. The overall goal of the Air Pollution Control Program is to help improve public health, protect conditions Proper environment and reduction of economic and social losses due to air pollution. This research uses a historical research method based on archival documents and historical sources to investigate air pollution in Tehran in the last decade of the rule of Mohammad Reza Shah Pahlavi. Findings show that despite the increase in oil revenues in the second Pahlavi period, the construction of subways and urban trains was not on the government's agenda so that the problem of air pollution in Tehran became a confusing mess. On the other hand, the results of Iranian and foreign research showed that Car pollutants played an important role in the problem of air pollution, and one of the most important suggestions for controlling pollution was a traffic control program. Therefore, a traffic control program was proposed and then put on the agenda.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Air pollution
  • Traffic
  • Fifth Development Plan
  • Tehran
  • Pahlavi