نوع مقاله : علمی - پژوهشی

نویسنده

گروه تاریخ، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.

10.52547/irhj.2022.228543.1175

چکیده

با پیروزی انقلاب مشروطه و تأسیس انجمنهای ایالتی و ولایتی، مشروطه‌خواهان آذربایجان تبلیغات وسیعی با محوریت مبارزه با استبداد و پایان دادن به مناسبات ارباب- رعیتی در میان دهقانان ماکو انجام دادند. این اقدامات مؤثر واقع شد و جنبش بزرگی علیه مالکان و خوانین در روستاهای ماکو شکل گرفت. مقاله پیش رو بر محور این دو سوال تدوین گردیده است که اولا: علل و زمینه‌های شکل‌گیری این جنبش چه بود؟ ثانیاً: تبعات و پیامدهای این جنبش چه بود؟ با استفاده از داده‌های نشریات، اسناد و مدارک آرشیوی و کتب تاریخی، و با روش توصیفی- تحلیلی به این پرسش‌ها پاسخ داده خواهد شد. دستاورد این پژوهش نشان می‌دهد که مناسبات ناعادلانۀ ارباب- رعیتی در ماکو و تسلط خوانین بیات بر زندگی دهقانان در کنار تبلیغات گستردۀ مشروطه‌خواهان در میان روستائیان از عوامل مهم شکل‌گیری جنبش دهقانان ماکو بود. مصادرۀ املاک خوانین، تأسیس انجمن‌های روستایی و اخراج اقبال‌السلطنه از ماکو از مهمترین پیامدهای این حرکت بود. همچنین اگرچه مشروطه‌خواهان ایالت آذربایجان محرک این جنبش بودند، اما در ادامۀ کار هیچ حمایتی از دهقانان ماکو انجام ندادند و اقبال‌السلطنه با حمایت گستردۀ مستبدین، جنبش دهقانان ماکو را قلع و قمع کرد و نظام ارباب- رعیتی را با شدت بیشتر در روستاها برقرار نمود.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

Maku peasant movement in the constitutional revolution: Causes and consequences

نویسنده [English]

  • Jafar Aghazadeh

Department of History, Faculty of Social science, University of Mohaghegh Ardabili. Ardabil. Iran.

چکیده [English]

With the victory of the constitutional revolution the constitutionalists did extensive propaganda among Maku villagers to draw them to their side. This propaganda, which was centered on the end of lord-serf relations, became effective and a big rebellion was formed in the Maku villages against the owners and landlords. The following article is based on these two questions: firstly, what were the causes and grounds for the formation of this movement? Secondly: What were the consequences of this movement?. By using the data of publications, archival documents and historical books, and with descriptive-analytical method, the main topics of the article will be discussed. The result of this research shows that the unfair lord-serf relations in Maku and the dominance of the Bayat poets over the lives of the peasants, along with the widespread propaganda of the constitutionalists among the villagers, were important factors in the formation of this movement. The confiscation of Khanin's properties, the establishment of village associations and the expulsion of Iqbal al-Saltaneh from Maku were among the most important consequences of this movement. Also, although the constitutionalists of the state of Azerbaijan were the driving force of this movement, they did not provide any support to the Mako peasants in the continuation of the work, and this caused Iqbal al-Saltaneh to severely suppress the Mako peasant movement with the broad support of the autocrats, and the lord-serf system in the villages more severely. established

کلیدواژه‌ها [English]

  • Maku
  • constitutional revolution
  • peasant revolt
  • lord-serf relations
  • Iqbal al-Sultana Makui