نوع مقاله : علمی - پژوهشی

نویسندگان

1 دانشگاه شیراز

2 دکتری تاریخ ایران دوره اسلامی دانشگاه شیراز

10.52547/irhj.2022.227313.1148

چکیده

چکیده

سلجوقیان به‌عنوان بنیانگذاران یکی از دیرپاترین و تأثیرگذارترین دودمان‌های تاریخ میانه ایران، تا قبل از دستیابی به قدرت، در قامت جنگاوران قبیله‌ای، تحت سیطره حکومت‌های غالباً ترک‌تبار بودند. آنان در این دوره نه‌تنها با برخی از گونه‌های تفریحی که نزد ترکان مرسوم بود، آشنایی داشتند، بلکه متناسب با نوع این تفریحات و وضعیت خود، به انجام دادن برخی از این سرگرمی‌ها نیز اقدام می‌کردند. قدرت‌یابی این قوم در ایران، شرایط مناسبی برای بهره‌مندی آنان از مزیت‌های قدرت همچون کامرانی و خوشگذرانی فراهم کرد. پژوهش پیش‌رو تلاش دارد با استفاده از روش تاریخی، به شناسایی و تحلیل تفریحات سلطنتی این عصر بپردازد. دستاوردهای تحقیق نشان می‌دهد، سران سلجوقی و سایر وابستگان به دربار این حکومت، با اتکا به سه مؤلفه قدرت، ثروت و فرهنگ غنی ایرانی – اسلامی، به تلفیق گونه‌های تفریحی سابق با تفریحات رایج در ایران پرداختند و از تمام ظرفیت‌های تفریحاتی همچون شکار، طنزپردازی، سیروسیاحت، اسب‌دوانی، چوگان و شطرنج به‌منظور نشاط‌افزایی و شادی‌آفرینی بهره بردند. میزان استقبال آنان از این تفریحات، تحت تأثیر مؤلفه‌هایی مانند علایق شخصی، ثبات یا ناپایداری دوره حکمرانی، ماهیت گونه‌های تفریحی و مطابقت یا مغایرت این گونه‌ها با عرف جامعه و احکام اسلام بود.



واژگان کلیدی: سلجوقیان ایران، شکار، شطرنج، تیراندازی، چوگان، تفریحات.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

Analytical typology of the Seljuk royal entertainments of Iran (1040 - 1194 AD)

نویسندگان [English]

  • soleyman Heidari 1
  • reza derikvandi 2

1 shiraz uni

2 ph.d student of Iranian history Islamic period at university of Shiraz

چکیده [English]

Analytical typology of the Seljuk royal entertainments of Iran (1040 - 1194 AD)

The founders of the Seljuks, as the founders of one of the longest-running and most influential dynasties in medieval Iran, were a puppet and mercenary tribe dominated by predominantly Turkic governments before coming to power. In this way, they were not only familiar with some of the types of entertainment that were common among the governing bodies of the ruling families, but also in accordance with the type of entertainment and their situation, they also undertook some of these entertainments. Gaining power of this people in Iran provided suitable conditions for them to enjoy the advantages of power such as Kamrani and having fun. Leading research tries to identify and analyze the royal entertainment of this era using historical methods. The results of the research show that the Seljuk leaders and other affiliates of the court of this government, relying on the three components of power, wealth and rich Iranian-Islamic culture, combined the former types of entertainment with common entertainment in Iran and used all entertainment capacities such as hunting, satire. , Used tourism, horse racing, polo and chess for vitality and happiness. The extent of their acceptance of these entertainments was influenced by components such as personal interests, stability or instability of the ruling period, the nature of recreational types and the conformity or contradiction of these types with the customs of society and the rules of Islam.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Iranian Seljuks
  • hunting
  • chess
  • shooting
  • polo
  • entertainment